Drodzy Rodzice,

od 4 maja 2021 r. uczniowie klas I – III uczą się stacjonarnie.

Uczniowie klas IV - VIII nadal uczą się zdalnie.

Od 15 maja rozpocznie się nauka hybrydowa dla klas IV – VIII

 

Dołożymy wszelkich starań, aby odbyło się to z zachowaniem obowiązujących zasad bezpieczeństwa i w ścisłym reżimie sanitarnym. Harmonogram może zmieniać się
w zależności od aktualnej sytuacji epidemicznej.

 

Z wyrazami szacunku

Joanna Chilmon – dyrektor szkoły

 

 

Boże Narodzenie -  tradycje i obrzędy świąteczne

Wigilia - wieczór wigilijny w tradycji polskiej jest najbardziej uroczystym i najbardziej wzruszającym wieczorem roku.

Słowo "wigilia" pochodzi z języka łacińskiego i oznacza czuwanie.

W Polsce wigilia weszła na stale do tradycji dopiero w XVIII wieku, Główną jej częścią jest uroczysta wieczerza, złożona z postnych potraw. Wieczerza ta ma charakter ściśle rodzinny. Zaprasza się czasami na nią, oprócz krewnych, osoby mieszkające samotnie.

Dawniej we wsiach najpierw gospodynie urządzały generalne sprzątanie. W czterech kątach centralnego miejsca domu, umieszczano cztery snopy zbóż: pszenicy, żyta, jęczmienia i owsa, aby w Nowym Roku zapewnić dostatek i szczęście jego mieszkańcom. Stół był przykryty białym obrusem, a pod nim kładło się siano dla przypomnienia sianka, na którym spoczywało Boże Dziecię. Zwyczajem było również, że cały dzień obowiązywał ścisły post. Także w czasie wigilii podawano tylko potrawy postne, w liczbie nieparzystej.

Wolne miejsce przy stole

Znany i powszechny jest obecnie w Polsce zwyczaj pozostawiania wolnego miejsca przy stole wigilijnym. Miejsce to przeznaczone bywa przede wszystkim dla przygodnego gościa. Pozostawiając wolne miejsce przy stole wyrażamy również pamięć o naszych bliskich, którzy nie mogą świąt spędzić z nami.

Pierwsza Gwiazda

W Polsce wieczerzę wigilijną rozpoczynało się, gdy na niebie ukazała się pierwsza gwiazda. Czyniono tak  na pamiątkę gwiazdy betlejemskiej, którą według Ewangelisty, św. Mateusza, ujrzeli Trzej Królowie.

Łamanie się opłatkiem jest najważniejszym i kulminacyjnym momentem wieczerzy wigilijnej w Polsce. Czynność ta następuje po przeczytaniu Ewangelii o Narodzeniu Pańskim. Wieczerza wigilijna nawiązuje do uczt pierwszych chrześcijan, organizowanych na pamiątkę Ostatniej Wieczerzy. Zwyczaj ten oznacza również wzajemne poświęcenie się jednych dla drugich i uczy, ze należy podzielić się nawet ostatnim kawałkiem chleba. W czasie wigilii składamy sobie życzenia pomyślności i wybaczamy urazy.

Ilość potraw - według tradycji powinna być nieparzysta, chociaż dziś mamy ich przeważnie 12.

Aleksander Bruckner w słowniku etymologicznym języka polskiego podaje, ze wieczerza chłopska składała się z pięciu lub siedmiu potraw, szlachecka z dziewięciu, a u arystokracji z jedenastu. Wyjaśnienia tego wymogu były różne: 7 - jako siedem dni tygodnia, 9 - na cześć dziewięciu chórów anielskich itp. Dopuszczalna była ilość 12 potraw - na cześć dwunastu apostołów.

Nieparzysta ilość potraw miała zapewnić urodzaj lub dobrą pracę w przyszłym roku. Potrawy powinny zawierać wszystkie płody rolne, aby obrodziły w następnym roku. Wskazane tez było skosztować wszystkich potraw, żeby nie zabrakło którejś podczas następnej wieczerzy wigilijnej.

Wigilię otwierała jedna z tradycyjnych zup wigilijnych - najczęściej barszcz czerwony z uszkami, zupa grzybowa lub rzadziej - migdałowa. Oprócz dań rybnych podawano staropolski groch z kapustą, potrawy z grzybów suszonych, kompoty z suszonych owoców a także łamańce z makiem lub pochodzącą ze wschodnich rejonów Polski słynną kutię oraz ciasta a zwłaszcza świąteczny makowiec.

Po Wieczerzy dawniej oprócz śpiewania kolęd, w wielu częściach Polski praktykowano różne zwyczaje. I tak, na Warmii i Mazurach, kiedy jeszcze biesiadnicy siedzieli przy stole, spod obrusa ciągnięto słomki. Jeśli wyciągnięto słomkę prostą, to osobę, która ja wyciągnęła, czekało życie proste, bez niebezpieczeństw. Jeśli słomka była pokrzywiona, to daną osobę czekało w przyszłym roku życie kręte.

Na Mazowszu, resztki jedzenia dawano zwierzętom. Wierzono, że o północy, przynajmniej niektóre z nich, przemówią ludzkim głosem.

Na Podlasiu resztki wieczerzy ustawiano kolo pieca, a przed nim ławę posypaną piaskiem lub popiołem. Pokarmy te były przeznaczone dla zmarłych przodków. Rano, po śladach na piasku, odgadywano kto przyszedł w nocy i czy w ogóle przyszedł.

W wielu rejonach Polski w ten wieczór wyruszali kolędnicy. Obowiązkowo musiały być minimum trzy postacie: bocian, koza i niedźwiedź. Bocian symbolizował nowy rok i nowe życie, koza - płodność, a niedźwiedź - wrogie siły przyrody, które należało obłaskawić

Pasterka kończy wieczór wigilijny, to msza odprawiana w kościołach dokładnie o północy. Zgodnie z tradycją upamiętnia ona przybycie do Betlejem pasterzy i złożenie przez nich hołdu Nowonarodzonemu Mesjaszowi. Zwyczaj sprawowania bożonarodzeniowej liturgii nocnej wprowadzono w Kościele już w drugiej połowie V wieku. Do Polski dotarł on razem z chrześcijaństwem.
Śpiewanie kolęd  było i jest nieodłączną częścią wieczoru wigilijnego, pieśni opowiadających o narodzeniu Jezusa, których mamy w polskiej tradycji bardzo dużo. Najstarsze sięgają czasów średniowiecza. Ich wprowadzenie a potem upowszechnienie zawdzięczamy prawdopodobnie franciszkanom. Oni też przynieśli do Polski zwyczaj budowy szopek. Autorstwo pierwszej szopki przypisuje się św. Franciszkowi z Asyżu, który chcąc odświeżyć pamięć narodzin Dzieciątka Jezus kazał przynieść do groty siana, przyprowadzić woła oraz osła i zawołał braci. Kiedy zgromadziła się ludność z okolic i zabrzmiały pieśni św. Franciszek odczytał Ewangelię, a potem wygłosił kazanie o narodzeniu Jezusa. Szopkę tę zorganizował św. Franciszek sto kilometrów od Rzymu.

Szopki w Polsce pojawiły się już w czasach średniowiecza. Początkowo były niezwykle proste, pozostawały też wierne przekazom ewangelicznym. W wieku XIX powstały różne regionalne formy polskich szopek bożonarodzeniowych. Najbardziej znane i najciekawsze są szopki krakowskie, których architekturę wzoruje się na zabytkowych budowlach Krakowa. Szopki krakowskie stawały się często teatrzykami lalek, w których na miniaturowych scenkach podświetlanych świecami pojawiały się najrozmaitsze ruchome figurki.

Dzisiaj bożonarodzeniowe szopki buduje się we wszystkich polskich kościołach.
Kolęda - innym zwyczajem wprowadzonym i upowszechnionym przez Kościół, są odwiedziny w okresie Świąt Bożego Narodzenia proboszcza lub księży z parafii w domach  parafian. Święcą i błogosławią oni dom oraz jego mieszkańców, w zamian zaś otrzymują symboliczną ofiarę nazywaną dawniej kolędą. Tradycja ta, znana już w średniowieczu, utrzymuje się w Polsce do czasów współczesnych.

 

Więcej informacji o Świętach Bożego Narodzenia:
Ozdoby, przepisy, pomysły na Boże Narodzenie »
Kolorowanki na święta Bożego Narodzenia »

 

Zdrowych i szczęśliwych Świąt Bożego Narodzenia

życzą nauczyciele bibliotekarze.

Dodatkowe informacje